باب مفاصل نوشت كه از لحاظ شمايلنگاري داراي اهميت زيادي است، زيرا نسخهاي از آن متعلق به سدهٴ نهم داراي تصاويري است كه بسياري از آنها سنت قديمي را عرضه ميكند.
8 . تاريخنويسي هلنيستي و رومي. پوزيدونيوس تاريخ پوليبيوس را تا حوادث سالهاي 144 تا 82 ادامه داد. كاستور رودسي جدولهايي از حوادث متقارن ترتيب داد كه داراي اهميت زيادي است، زيرا از طريق آنها بود كه بسياري از تحقيقات يوناني به گاهنامهنگاران مسيحي منتقل شد و منغيرمستقيم به ما رسيد.
بيشك بزرگترين مورخ اين عصر قيصر بود كه خاطرات خود را تا اواخر عمر خويش نوشت. اين خاطرات در زمرهٴ مهمترين آثار تاريخي ادبيات جهان محسوب ميشود و اين امر كه خاطرات به وسيلهٴ شخصيت برجستهٴ آن عصر نوشته شده است موجب مزيد علاقهٴ انسان ميگردد.
9. كتابت رومي. ثبت اين مطلب مفيد است كه م. توليوس تيرو منشي سيسرون نوعي تندنويسي اختراع كرد.
10. نتيجه. اين عصر تقريباً عصر هلني صرف است، به عبارت دقيقتر عصر يونان و رومي است. مركز جهان غرب روم است. شخصيتهاي ممتاز رومياند، ازقبيل: لوكرتيوس، سيسرون، قيصر؛ پوزيدونيوس از روم ديدار كرد و احتمالاً در آنجا مرد. ولي مراكز درجهٴ دو، يا ولايتي هم وجود دارد، مانند دربار ميتريداتس در پونتوس، بيتينيا، رودس، اسكندريه، آتن و تارنتوم. جهان غرب رومي ميشود، معرفت هم رومي ميشود، ولي اين بدان معناست كه زوال مييابد. عشق به حقيقت في نفسه به سرعت ناپديد ميشود و جاي خود را به هدفهاي سودجويانه و اغراض پست ميدهد. با اين حال، اين عصر موجد لوكرتيوس، بزرگترين شاعر فلسفي همهٴ اعصار است، و لوكرتيوس، كه ميتوان مفخر جاوداني رومش خواند، يك رومي بود.
ب. زمينهٴ فلسفي در غرب
آندرونيكوس
آندرونيكوس1 رودسي در حدود 70 ق م در آتن برآمد. دهمين خليفهٴ ارسطو در رياست لوكئوم و نخستين محرر و شارح آثار او. وي آثار ارسطو و تئوفراستوس را برحسب موضوع مرتب كرد و آنها به همان ترتيبي كه بهوسيلهٴ او تثبيت شده بود، به ما انتقال يافته است. دو نوشته به او منسوب است (رسالهاي در باب هيجانات و تفسيري بر اخلاق نيكوماخوسي) كه انتساب آنها مورد ترديد است.